Bijen op Boerenkrokus

De zon scheen gisteren en ook vandaag. Op beide dagen waren er meteen ook wat Bijen actief. Ze wisten de wijd openstaande kelken van de Boerenkrokus  (Crocus tommasinianus) te vinden. Op dit moment, de enige nectar en pollen leverende plant in e tuin. Deze video van een honing bij, die zoemend op en om de boerenkrokus vliegt, is een paar jaar geleden opgenomen in de tuin.

Kraaiheide

één van de vier heidesoorten, die in ons land voorkomen. Vorig jaar schreef ik dat de kraaiheide uit de tuin verdwenen was. Dat is gelukkig niet zo. 
http://natuurtuin.blogspot.nl/2014/02/kraaiheide-empetrum-nigrum.html
Het bleek dat de plant zich verstopt had tussen het hoger opgaande groen, vooral veel haarmos.
Tegen de sneeuw, staken de donker groene sprieten voldoende af, om met één oogopslag te zien dat ze niet helemaal weg waren wel sterk ingekrompen.

Deze circumpolair verspreide plant, bestaat uit groenblijvende dwergstruiken.
Kraaien, maar vooral spreeuwen, eten van de bessen en verspreiden zo de struik d.m.v. hun darmkanalen.
Bestuivers zijn Bijen en zweefvliegen, maar komt meest tot stand door de wind. De bloemen zijn nectarrijk.
Individuele struiken kunnen meer dan tachtig jaar oud worden. De plant vormt een mycorrhiza van het Ericaceae type. Mycorrhiza is een samenlevingsvorm (symbiose) van schimmels en plantenwortels. http://nl.wikipedia.org/wiki/Mycorrhiza.
De vruchten smaken zuur en bitter, omdat ze Andromedotoxin bevatten. Hierdoor kunnen ze enigszins bedwelmend en duizelingwekkend werken.
In de volksgeneeskunde, staan de bessen bekend om het hoge gehalte aan vitamine C, tegen scheurbuik en dankzij het tannine gehalte werden ze tegen diarree gebruikt.
Eskimo’s verwerken ze door diverse gerechten.
Bessen uit de natuur kunnen voor de veiligheid, niet zo van de stuiken gegeten worden. Veel mensen doen dat, vooral met blauwe bosbessen, om eens te proeven, hoe ze smaken. Thuis eerst wassen en even in kokend water dompelen.
Let er bij het plukken op dat u geen wondjes aan uw handen, of lichaamsdelen hebt, die met de bessen in contact komen. U bent beslist het eerste slachtoffer niet en de gevolgen zijn niet te genezen. http://www.kiza.nl/content/vossen  

Sneeuw

Op dit moment sneeuwt het met grote vlokken. In de Bijentuin lag echter nog steeds een laag, die nog niet weggesmolten was. Hieronder wat foto's.

kraaiheide

Imkerhoeve met vijver

het ven met één van de bijenstallen

de winter lust nog wel eens een groen blaadje

open stuk met jeneverbesbomen

Boerenkrokus (Crocus tommasinianus)

Tussen sneeuw, vervormt tot klonten ijs, wordt de aandoenlijk teer doorschijnende stengel met bloemknop van het eerste exemplaar, al weer zichtbaar. In zachte winters - en dat was tot nu toe het geval -, is deze krokussoort een vroege verschijning. Ze kan dan al half januari verwacht worden. De paars-lila bloemen hebben als kenmerk, dat ze  hun kelken met opvallende oranje meeldraden, wijd openen in de zonneschijn. Als de temperatuur zo hoog is, dat de bijen gaan vliegen, komen ze vaak met zware stuifmeelkorven aan hun pootjes, van de bloemen af. Lees hier de artikelen van voorgaande jaren.
Sneeuwklokjes staan al een paar weken, te popelen om te gaan bloeien. Beide soorten staan onder de bruine beuk, in de stinsenplantentuin.

IJsvorming

ijsvloer op ven met laagje rijp

beginnende ijslaag 

op vijver en ven. Als de dagen gaan lengen, gaan de nachten strengen, zo luidt een spreekwoord. Hoewel het maar licht gevroren heeft, is er in de afgelopen nachten toch een ijsvloer ontstaan op de plassen in de Bijentuin. Bevriezen van water is een ingewikkeld proces. Een ijslaag op welk water dan ook kan zich niet vormen, eer al het diepere water tot op de bodem toe een temperatuur van 4^o C heeft aangenomen. Hoe ijs zich vormt en ook groeit, klik hier.

Tuinvogeltelling op 17 en 18 januari.

Elk jaar organiseert de stichting Vogelbescherming. een tuinvogeltelling. Meedoen is leuk en eenvoudig. Een door uzelf te kiezen half uur, in de tuin kijken en tellen hoeveel en welke vogels u ziet. Dat kan gemakkelijk zittend vanachter een raam, met zicht op uw tuin.  Om vogels naar uw tuin te lokken, kunt u  de voederplaatsen vanaf nu, al in de gaten houden en ze van voldoende voer voorzien.
Voor instructies en het doorgeven van het resultaat, klik hier.

Sleedoornpage (Thecla betulae)

foto Jannine

soms nog berkenpage genoemd, zoals de wetenschappelijke naam aangeeft, is een vlinder, die haar eitjes afzet in de oksels van de takken van de sleedoornstruik, vandaar de naam "sleedoornpage". Rond het jaar 2005 zijn er in de Bijentuin, rond deze tijd, zeven eitjes aangetroffen, op de sleedoorns. Nu de takken kaal zijn, zijn de eitjes het beste waarneembaar. http://www.natuurbericht.nl/?id=13043
De vlinder vliegt van eind juli tot eind oktober. In die tijd zet ze haar witte, platte eitjes af, op ongeveer 2 a 3 jaar oude takken. Onder afgevallen bladeren verpoppen de rupsen zich op het eind van juni. Dit popstadium duurt 10 tot 22 dagen.
Vroeger droeg de vlinder, de naam "berkenpage". Later werd ingezien dat de eitjes op de oksels van sleedoorntakken worden afgezet. Wel behoort de berk tot één  van de voedselbronnen en verblijfplaatsen voor en van de vlinder. Ze voeden zich vooral met honingdauw; http://nl.wikipedia.org/wiki/Honingdauw.  Soms met nectar van bijvoorbeeld koninginnenkruid. In de Bijentuin zijn ze snoepend betrapt, door fotografe Jannine, op Canadese guldenroede, zoals ook op de bovenste foto te zien is. De mannetjes scholen samen in de kruinen van vrijstaande bomen (de ontmoetingsbomen) en maken van daaruit korte, dwarrelende vluchten. Doordat de vlinders veel boven in de bomen leven, worden ze slechts weinig gezien. De vrouwtjes hebben een geheimzinnige manier van leven en verblijven een aanzienlijk deel van hun tijd in de bomen en struiken.
De vlinder staat op de rode lijst van bedreigde soorten.
Hieronder een scan uit een "oud" boek, met nog meer informatie.

Egels (Erinaceus europaeus) in winterslaap?

Ja, maar zelf in de winter zie je wel eens een platgereden egels op de weg. Hoe zit dat dan?
In de Bijentuin vinden ook deze dieren beschutte en veilige plaatsen. De tuin ligt niet direct aan een drukke verkeersweg. De zanderige bodem is ideaal voor egels. Bosranden en open plekken in het bos zijn hun habitatten. Vochtige plaatsen en moerassen, kunnen ze niet verdragen, zeker niet in combinatie met koude.
Het bekende verdedigingswapen van de egel zijn de pennen. Met een dikke spier om het lichaam kunnen ze geopend en gesloten worden. Deze naalden zijn drie cm. lang. Volwassen dieren hebben 5-6000 met lucht gevulde stekels. Jonge dieren hebben er wel tot 3 miljoen.
Een egel in winterse voedselnood, vooral bij vriezend weer, kan men wat kattenbrokken geven.
In de praktijk zoeken ze vaak droge schuilplaatsen onder tuinschuurtjes e. d. Men vindt dan wat dikke zwarte keutels en door deze vieze vondsten begrijpen mensen soms niet wat er aan de hand is. Ze gaan in de aanval om ongedierte te bestrijden. Het loopt meestal uit op uitroeiing van nuttige en onschuldige egels. Door een sterk ontwikkeld reukorgaan kunnen ze insecten in de grond opsporen en verorberen.
Lees het hier meer over winterslaap...

Winterwandeling o.l.v. gids

Kerstboom, den of spar?

Langs de tuinranden groeien veel naaldbomen: fijnsparren en Douglassparren.
Omdat fijnsparren (picea abies) in deze tijd van het jaar, als kerstbomen, ook wel kerstdennen genoemd, verhandeld worden, eerst iets over de fijnspar. De boom heeft een sierlijke piramidale groeiwijze. Twee centimeter lange naalden. staan spiraalsgewijs langs de twijgen ingeplant. In de noordelijke tuinrand staat een fraai exemplaar. 

Sparren zijn niet inheems in NL en ook niet eens erg geschikt voor ons klimaat. De lengte blijft dan ook behoorlijk achter bij de indrukwekkende exemplaren die in de Midden-Europese bergen groeien. Het hout dat de boom levert, is het bekende vurenhout. http://nl.wikipedia.org/wiki/Vuren_%28hout%29 Verkrijgbaar in vele afmetingen. Het hout wordt ook industrieel  gebruikt, voor het maken van papier. 

Een kerstboom heeft niets met het feest van Kerst te maken. Midden negentiende eeuw kwam het in huis halen en optuigen van een fijnspar, als een soort versieringsdrift in de mode. De takken verspreiden een fijne geur. Het werd in die tijd ook bekend dat de boom geneeskrachtig werkt tegen tuberculose. Dat zal er toe bijgedragen hebben, dat het een rage werd.  http://nl.wikipedia.org/wiki/Kerstboom

Een lindeboom (Tilia)

opvallend lang groen

 staat net achter de zomereik, met de uilennestkast. Lindes behoren tot de kaasjeskruidfamilie (Malvaceae). Wanneer ze in bloei staan (juni), zijn het geweldige leveranciers van honing.
Honingbijen maken van de zeer geurige, groen-gele bloemen een honing, die vanwege zijn hoge kwaliteit terecht wel de koningin onder de honing wordt genoemd. Bijen bezoeken de bloemen vaak in de ochtend en in de avond, wanneer de nectar overvloedig vrijkomt. Toch kunnen hommels en ook bijen door voedselconcurrentie verhongeren en zijn dan dood terug te vinden onder de boom. Meestal gaat het dan om een solitair staande boom. Onder gunstige omstandigheden is elke lindenbloem in staat om 25 ml nectar te geven. De groen-gele honing, die in de korf gerijpt is, heeft een pittige smaak en is erg geurig. Voordat de geraffineerde suiker zijn intrede deed, was deze honing de meest begeerde zoetstof. Ze bevat 39.27% ​​levulose en 36,05% glucose . Medicinaal is de honing inzetbaar, maar ook andere delen van de linde, zoals de bloesem, blad en schors. Het kan gedroogd worden en is als medicijn te gebruiken voor galafscheiding, goede nachtrust en opheffen van kramp. Uit het hout worden o.a. kunstvoorwerpen, gitaarkasten en klompen gesneden. De bast van de rechte stam is de eerste 20 jaar glad. Daarna ontstaan er groeven. De boom kan honderden jaren, zoniet duizend jaar oud worden.

Gezellig einde van het seizoen in de Bijentuin

zonnestralen 

Op de laatste werkochtend van dit jaar, maandagmorgen 24 – 11 had een feestelijk tintje.

Gezellig rond de tafel bij het haardvuur, met warme chocolademelk en kleine, maar fijne cadeautjes.

Terug kijkend op een jaar met veel veranderingen in de tuin. Onnodig te zeggen, dat dit met zware lichamelijk arbeid gepaard is gegaan.

Er is gestreefd naar optimale omstandigheden voor Honigbijen, het hoofdthema van de tuin.

Vrijwilligers achter de nectarkroeg vlindertuin

Aan het eind van de morgen, bij een gezamenlijke rondwandeling door de zon overgoten tuin, hebben we live nagenoten van de geleverde prestaties en van wat er in de tuin nog te zien is, op dit vergevorderde tijdstip in de novembermaand.
In januari beginnen de werkochtenden weer op maandagmorgen.

Vrijwilligers ook nieuwe, zijn heel hartelijk welkom. 

Het schrijven op dit blog gaat gewoon door.