Fotocollages van 2012

(Pycnoporus sanguineus) Vermiljoenzwam.

fotocollage vermiljoenzwam.

Op 1 februari 2011, schreef ik onderstaand blog, over mijn ontdekking in de tuin, van een paar exemplaren van de vermiljoenzwam, op een stuk van een composterende berkenboom. Volgens een recent artikel van:  http://www.natuurbericht.nl/?id=9923 zou de zwam in 1967 in ons land ontdekt zijn en sindsdien aan een stevige opmars bezig zijn op de zandgronden. 

Toen ik de tak zag liggen, eind januari 2011, was de zwam al op zijn retour. De kleuren aan het vervagen. De fotocollage vertoont een groter beeld dan de zwam in werkelijkheid was. Dat neemt niet weg, dat de zwam uit kan groeien tot een behoorlijke proportie. Rond de Kerst is het zijn hoogtepunt, vandaar dat hij in het natuurbericht de “Kerstzwam” wordt genoemd.

artikel van 1 februari 2011:

Een opvallende oranje/rode kleur en toch nooit opgemerkt. Vanmiddag zag ik hem ergens langs de omheining, in de rimboe van dood hout liggen.
De Vermiljoenzwam (Pycnoporus sanguineus).
Enkele exemplaren op een stuk dode tak in stijf bevroren toestand. Het mooist kwam de onderkant van de zwam, met de oranje/rode buisjes, tot zijn recht op de versplinterde punt van de tak. De zwam is zeldzaam, maar de afgelopen herfst kenmerkte zich door de vertoning van meer zeldzame paddestoelen en zwammen. Deze soort komt voor op hout van loofbomen, vooral berk, lijsterbes en kers.
Vruchtlichaam eenjarig, halfrond console- tot waaiervormig.

Na het voorjaar van 2011, heb ik de zwam in de tuin nog niet terug gezien, wel in de omgeving.

Sneeuw

Een sneeuw bedekte en zon overstraalde tuin. 

Sleedoornpage (Thecla betulae)

sleedoorns langs mistig tuinpad

Sleedoornpage (Thecla betulae) is een vlinder, die haar eitjes afzet in de oksels van de takken van de sleedoornstruik, vandaar de naam "sleedoornpage". De vlinder vliegt van eind juli tot eind oktober. In die tijd zet ze haar witte, platte eitjes af, op takken die ongeveer 2 a 3 jaar oud zijn. Onder afgevallen bladeren verpoppen de rupsen zich op het eind van juni. Vroeger droeg de vlinder, de naam "berkenpage", omdat er gedacht werd dat ze berken als waardplant hadden. Naderhand werd ingezien dat het niet om de berk, maar om de sleedoorn ging. De wetenschappelijke naam is nog een erfenis van deze misvatting.
De vlinder staat op de rode lijst van bedreigde soorten.
Rond het jaar 2005 zijn er in de Bijentuin, zeven eitjes aangetroffen, op de sleedoorns.
Natuurbericht, - zie HIER -, recommandeert het zoeken naar de eitjes in deze periode, als mooie activiteit tussen Kerst en Nieuwjaar, als er tenminste geen sneeuw ligt, want de eitjes zijn wit. Er staan een paar heel goede afbeeldingen van vlinder en eitjes op hun website.

De charme van een winterse tuin

wilde peen naast het insectenhotel

Vannacht is er dan de eerste nachtvorst van betekenis over de tuin gegaan.

Het was een prachtige ochtend, net voor de schemering intrad, stond de bijna volle maan, samen met de planeten Venus en Jupiter, op schitterende wijze te stralen aan de hemel vol sterrenpracht. Dat duidt in deze tijd van het jaar op zijn minst op nachtvorst. Tegen dat de zon opkomt en even daarna is de natuur dan ook een schitterend plaatje in wit. Vooral in de Bijen-natuurtuin waar de pluimen van uitgebloeide planten ongerept blijven staan, is het net of ze op een andere manier weer tot leven komen. Op de nog groene bladeren van o.a. de wilde marjolein (Origanum vulgare L.) tovert de vorst een wit randje.

De ragebolletjes van de wilde peen (Daucus carota L.) zijn berijpt heel mooi, samen met pluimen van lever- of koninginnekruid (Eupatorium cannabinumL.), guldenroede  en teunisbloem, de moeite waard om eens naar om te zien. De vogels hebben het duidelijk naar hun zin in de tuin. Vooral een winterkoninkje (Troglodytes troglodytes), fladderde zingend uit volle borst door de takken. Geassisteerd door koolmeesjes en mussen.

Marjolein met een wit bladrandje.

Zaadrijp teunisbloem(Oenothera) guldenroede(Solidago canadensis)

canadese guldenroede

De tuin heeft nu een herfstachtig aanzien.
Veel planten hebben rijpe zaden, of hebben zich inmiddels uitgezaaid.
Heidezaden van de Calluna- of stuikheide zijn nu ongeveer rijp.
Teunisbloem (Oenothera) en Canadese guldenroede zijn erg succesvolle zaaddragers, zeg maar woekeraars.
In bloei zien ze er prachtig uit en ook nu in hun herfsttooi, zijn ze nog decoratief. Vooral de pluimen van de guldenroede hebben een mooie uitstraling, bijzonder in het tegelicht en over een poosje als ze hopelijk met rijp of  sneeuw bedekt worden.
Op de foto's een beeld van deze planten in augustus en nu, half november.
De vijver is voor ¾ geschoond en het water weerspiegeld weer de wolkenluchten en de boomtoppen.

teunisbloem

Kardinaalsmuts

Kardinaalmuts met verwelkte Canadese guldenroede.

In de tuin is het kleuren spektakel van de zomer en vroege herfst, nu helemaal op zijn retour en veranderd in het bruin, geel en zwart van verwelkend blad.
Bij een enkel herfstaster is nog iets paars van een bloem te herkennen. De enige helder rode kleur komt van de kardinaalsmuts (Euonymus europaeus)
De waardplant voor stippelmot, kardinaalsmutsmot ( Hyponomeuta evonymellus) en zwarte bonenluis (Aphis fabae Scopoli).
Verder is alles van de struik, giftig voor de mens. Roodborstjes en merels eten de zaden en zo worden deze, via hun guano, verspreid.
De plant bloeit in mei, met groene bloemschermen, die veel honing bevatten. De bloeitijd loopt vaak uit tot in de zomer. Dus voor bijen zeker een waardevolle struik.
Het hout was vroeger, door de mooie geelachtige kleur, gewild voor houtsnij- en inlegwerk. Weverspoelen werden er ook veel van gemaakt.

Sprinkhanen/krekels

sprinkhaan 

Een paar dagen geleden, op een mooie zonnige middag, sprong er een sprinkhaan voor mijn voeten, in het gras. Een klein moment liet het dier zich fotograferen. Het is vanwege, het duidelijk zichtbare halsschild, zeer waarschijnlijk de ratelaar (Chorthippus biguttulus), uit de veldprinkhanen familie.
Sprinkhanen behoren samen met krekels de zgn. rechtvleugelijke insecten (Orthoptera) . Maar de krekel springt niet zo ver en is ook kleiner.

Met hun verlengde achterpoten kunnen vooral sprinkhanen, grote sprongen maken. Krekels en sabelsprinkhanen, maken tsjirptgeluidjes, door met hun voorvleugels langs elkaar te wrijven. Veldsprinkhanen wrijven de dikke ader van de voorvleugel, langs de ruwe binnenkant van de lange achterpoot. Elke soort van de ongeveer 25 – 36 inheemse sprinkhanen/krekels, heeft zijn eigen zangwijze. Ook de kleur van sprinkhanen, vaak groen, is per soort en per individu, groot. Mannetjes maken meestal de geluiden, maar in de paartijd tsjirpen de vrouwtjes ook. De eitjes worden in koffertjesvorm in de grond gelegd. De larven komen in april uit. Bij elke vervelling gaan ze meer op hun soort lijken.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Ratelaar_(insect)

Akkerkool - Lapsana communis

In de tuin staat nog een akkerkool te bloeien op een hoge stengel, aan de rand, bij de vlindertuin, een beetje verscholen achter een bremstruik.

Het is een veel voorkomende plant. De bladeren kunnen in salades verwerkt worden, maar hebben wel een licht laxerende uitwerking. Op de foto zijn behalve de bloemen, zelfs nog bloemknoppen waar te nemen  en  rijpe zaden. Hier meer over akkerkool.

Krulzoom (Paxillus involutus), mycena, grote stinkzwam (Phallus impudicus)

Op de foto een mooie compositie in de tuin, van, op de voorgrond, een krulzoomzwam (Paxillus involutus). Een zwam met lamellen of plaatjes, die iets aflopen op de steel. Een zeer algemene, giftige( niet dodelijk) paddenstoel. In het midden een bundel mycena's op dood hout. Mycena's zijn kleine tot middelgrote lang geteelde paddenstoelen zonder manchet. De hoed is klok- of kegelvormig, voorzien van plaatjes. Er zijn wel meer dan 80 mycena soorten. Op de achtergrond een grote stinkzwam, waarvan een jong exemplaar op afstand al aan de gasachtige reuk te herkennen is. Het groen van de hoed is al afgelikt door insecten, die op die manier de sporen verspreiden. Op de foto is nog een grote bromvlieg op de nu witte hoed te zien.

Biefstukzwam, (Fistulina hepatica) sponszwam, heksenboter

biefstukzwam (klik voor vergroting)

In de directe omgeving van de tuin, staat een wat spichtige jonge zomereik (Quercus robur), die het duidelijk niet redt met zoveel grotere bomen om zich heen.
Een jonge eik moet zon, licht en ruimte om zich heen hebben.
Als de plant dat niet heeft, probeert hij zijn leven te redden, door de top te neigen naar de plaats waar de morgenzon het eerst te vangen is.
Maar het zielige exemplaar langs het pad naar de tuin is ten dode opgeschreven, nu er aan de voet een biefstukzwam (Fistulina hepatica) begint te groeien.
De zwam lijkt echt veel op biefstuk, zowel van binnen als van buiten.
Het wortelstelsel van de zwam, loopt tot ver in het hout van de boom en laat er zijn rode kleur in achter. Meubelmakers waren vroeger dol op dit eikenhout. Ze maakten er mooie rood gevlamde eiken meubels van.

Bij de achteringang van de tuin, nog buiten het hek, groeit een aardige sponszwam (Sparassis crispa).

Direct achter het hek binnen, zijn aardsterren (Geastrum) te bewonderen.
In de omgeving van de tuin links langs het fietspad in de richting van de spoorlijn, zit heksenboter (Fuligo septica) op een omgevallen boom.

Aardpeer (Helianthus tuberosus)

Helianthus tuberosus

Het motto van de open monumentendag "Groen en toen", kan in de tuin een vervolg krijgen in de historische- of vergeten groetentuin.
Van het eten op de "tafel van toen", staan enkele groentes in deze thematuin.
Teunisbloem, zuring, rabarber, maar de meest in het oog springende is op het ogenblik de prachtig bloeiende aardpeer (Helianthus tuberosus).
Een heel trouwe - en voedzame plant, die elk jaar steevast weer terug komt. Zelf de ogen die in de schillen zitten gaan, na directe compostering in de grond, weer uitlopen.
Aardperen komen vaak in siertuinen voor. De plant wordt wel tegen de 3 meter hoog en doet denken aan een zonnebloem, maar de bloem is veel kleiner.
Leuk is de combinatie van de Hollandse naam "Aardpeer" en "Helianthus". De knollen in de aarde en een hoofd die aan uitslaande zonnevlammen doet denken.
Smakelijke recepten zijn op het internet genoeg te vinden.

http://www.trouw.nl/tr/nl/4324/Nieuws/article/detail/1181904/2009/11/21/Plant-een-aardpeer-en-je-hebt-tot-in-lengte-van-dagen-te-eten.dhtml